بی ماخ

یک نوع قهری و دوری کردن از شخص یا اشخاصی است

که به آن بی اعتنایی ، غضب ، قهر و بی توجهی را در گویش دشتی

بطور مجموع "بی ماخ" می گویند.

مردم دشتی سر سنگینی و کم توجهی را " بی ماخی" تعبیر می کنند.

ماخ در فرهنگ های مختلف دارای معانی گوناگونی است.

دهخدا " ماخ " را زر قلب و ناسره معنی کرده است.

فرهنگ های برهان و ناظم الاطباء نیز همین تعبیر را نوشته اند.

فرهنگ های جهانگیری، آنندراج و انجمن آرا نیز

ذیل واژه ی "ماخ "زر ناسره" نوشته اند.

دهخدا به نقل را لغت فرس "ماخ" را"بهره از سیم و زر"

نیز معنی کرده است .

او همچنین به نقل از فرهنگ های مذکور

معانی دیگری برای این واژه تعریف کرده است.

دون همت (جهانگیری) مردم سفله و دون همت و خسیس و منافق.

(برهان)،( ناظم الاطباء)مرد دون همت . (آنندراج )، (انجمن آر)

پست و دون.

(یادداشت به خط مرحوم دهخدا) به معنی مردم پیر و حقیر.

(برهان) مردم پیر و حقیر. (ناظم الاطباء )

فرهنگ معین نیز برای این واژه معانی" خسیس ،

پست و سیم و زر قلب" آورده است .

شاید عبوس و گرفته بودن و حالت چهره ی فرد بی مایه بتواند

تصویری از "ماخ" در گویش دشتی را ترسیم کند.

کسی که از خلق نیکوی خود نمی بخشد، واقعا خسیس و بی مایه است.

خونگرمی و مهربانی و صداقت مردم دشتی تا هنوز هم

وجه تمایز آنها با اقلیم های دیگر است.

...