خال نزد مردمان دشتی KHAL

خال نزد 1 1 KHAL

یکی از سنتهای پیشین مردم دشتی "خال" کوبی یا به گویش منطقه "خال زدن" است.

"خال" پیش از آنکه وسیله ی زیبایی باشد کارکردی درمانی داشت.
"باد" یا چسبندگی عصب و دردهای اینگونه را با خال کوبی درمان می کردند .
درمان دردهای مفصلی همچون زانودرد، درد کمر و غیره را در طب بومی دشتی "خال زدن" بود .
سردرد را نیز گاهی با خال کوبی درمان می کردند . خال کوبی علاوه بر درمان ابزاری تزیینی بود .
خال تزیینی بیشتر در میان زنان و دختران رواج داشت . با این وجود مردان نیز از کارکرد زیبایی خال کوبی غافل نبودند . دست ها و پاها، صورت و پشت شانه و بازو محل مناسبی برای خالوبی با کارکردهای زیبایی و دارویی است.
مواد اولیه خال کوبی از طبیعت پیرامون حاصل می آمد .
صبر تلخ، زهره ، کیسه ی صفرا ی ، گاو، شیره ی گیاه صندل ، اسپند ، شیره ی "کاکل" و دوده ی چراغ روغنی یا پیه سوز از جمله مواد مورد نیاز برای خالکوبی سنتی در دشتی است .
گلهای پنج پر، اشکال گوناگون هندسی، ماه و خورشید و ستاره، تصاویر حیوانات اهلی، وحشی و گاه خیالی از جمله طرح های معروف برای استفاده در خالکوبی سنتی دشتی است .
نقش حروف گوناگون نیز گاهی می توانست از طرح های مورد استفاده در خالکوبی منطقه باشد .
شیر، شمشیر، خنجر، گاه تفنگ و این اواخر ساعت از طرح های مورد اقبال مردان در این منطقه بود .
شاید دلایل مذهبی باعث شد این سنت درمانی و گاه تزیینی در منطقه دشتی رو به فراموشی و زوال برود. در نبود زینت آلات زنانه همچون انگشتر و النگو و پای برنجن ، پامیل و غیره خالکوبی این ابزارها، تزیینی زنانه برای بانوان منطقه به شمار می آمد ایجاد خال های لب و گونه حتی طراحی ابرو در برخی اوقات مورد توجه بانوان این خطه در سنت خالکوبی بود .
خال در فرهنگ ها معانی گوناگونی دارد .
نقطه ی سیاه بر روی صورت را خال معنی کرده اند . برخی فرهنگ ها اما معانی بیشتری را ذیل این واژه آورده اند .
از فتنه و موزون گرفته تا دلفریب و دلجوی و تا فلفل و شب مهذب الاسماء، برهان قاطع، شرفنامة، ،منیری، غیاث اللغات، منتهی الارب،ناظم الاطباء، آنندراج، تاج العروس و اقرب الموارد ذیل واژه ی خال به اتفاق نوشته اند نقطه ی سیاهی که زنان به تقلید خال طبیعی بر رخسار نهند. نقطه ای که بر اندام مردم افتد. لکه ای جز رنگ بدن که بر بدن پدید آید و زیبا ننماید خال کوبی اما در فرهنگ "دهخدا" عملی است که بدان بشره ی آدمی را نگارین کنند به صور گلها و یا حیوان و یا حروف و آن به وسیلة آجیدن بشره با سوزن و نیل پاشیدن بجای آجده باشد. کبودزنی. وَشم خال و خال کوبی در ادبیات و شعر منطقه نیز موضوعی قابل ره گیری است.

دلم از بس که دنبال تو گشته دل خون گشته پامال تو گشته

مگر در وقت مردن خون فایز ترشح کرده و "خال" تو گشته